Muzeum Polskie w Rapperswilu 21.06 - 23.09.2018

Muzeum Polskie w Rapperswilu jako sprawa narodu - Polaków pod zaborami
i na emigracji.

W roku 1945 wysiłki wieloletniej pracy Muzeum zostały unicestwione, do roli symbolu urosła butelka w której przechowuje się resztkę spopielonych w czasie II wojny światowej rapperswilianów.

Rok 1952 miał gorzki posmak dla Polaków żyjących w Szwajcarii.  Na skutek fatalnej polityki władz ówczesnej Polski nastąpiła likwidacja Muzeum. Polacy musieli opuścić zamek, o który przez 82 lata dbali i który był wizytówką polskiej sztuki. Okres banicji trwał dwa lata.

W roku 1954 grono wybitnych Polaków i Szwajcarów podjęło trud tworzenia kulturotwórczego ośrodka na zrębach poprzednich muzeów w Rapperswilu. Powołali do życia Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Polskiego w Rapperswilu, rozpoczynając swoją działalność w zamku od jednego wynajętego pokoju. Dzięki ofiarności Polaków żyjących na emigracji, przyjaznego nastawienia władz politycznych gminy Rapperswil, szerokiego wsparcia sympatyzujących z Polakami Szwajcarów rozpoczęto remont przydzielanych z czasem pokoi, zbiórkę eksponatów i działalność polityczną.

Szczęśliwym zrządzeniem losu stał się dla Muzeum doktor praw, miłośnik i pasjonat sztuki Julian Godlewski. Nie tylko ugruntował on podstawy materialne Muzeum, ale dzięki niemu kolekcja rapperswilska wzbogaciła się o oleje Józefa Brandta, Józefa Chełmońskiego, Alfreda Wierusz – Kowalskiego, Iwana Trusza, akwarele Juliana Fałata, pastele Leona Wyczółkowskiego, prace Jerzego Kossaka, Artura Nikutowskiego, Jacka Malczewskiego, Józefa Czapskiego czy Piotra Michałowskiego.

Działające od 64 lat obecne Muzeum stało się rozległą i poważną polską instytucją kulturalną w Szwajcarii, szeroko umocnioną w środowiskach polskich instytucji kulturalnych w świecie i w Polsce. Zgromadzone przez lata kolekcje polskich dzieł sztuki, broni, rzeźby, pamiątek historycznych, numizmatów stanowią  skondensowany przewodnik po polskiej historii i sztuce.

Organizowane corocznie wystawy polskiej sztuki, fotografii, plakatu, wzornictwa dają możliwość zwiedzającym ( największą grupę stanowią obcokrajowcy) spojrzenia na kierunki rozwoju polskiej sztuki.

W bibliotece zachowane są nie tylko „książki zbójeckie”, ale polonika, starodruki, kolekcje grafik, map dawnej Polski. Archiwum służy badaczom literatury i historii, którzy w przechowywanych spuściznach pisarzy żyjących na emigracji ( m.inn. Józef Mackiewicz, Jerzy Stempowski), dokumentach organizacji emigracyjnych działających w Szwajcarii mogą prowadzić kwerendy do swoich prac na temat życia kulturalnego i społecznego polskiej diaspory.

Koncerty polskiej muzyki dopełniają obrazu siedziby pięknych muz, jaki dzięki darom Kolekcjonerów i Mecenasów od przeszło pół wieku znajduje się na zamku w Rapperswilu.

Obecna wystawa malarstwa Juliusza i Wojciecha Kossaków przedstawia skrawek polskiego malarstwa XIX wieku, które w niczym nie ustępowało malarstwu europejskiemu tamtych czasów.Daje okazję do porównania obrazów przyjaciół i znajomych Kossaków, które wiszą w naszej galerii:  Józefa Brandta, Juliana Fałata, Teodora Axentowicza, Józefa Chełmońskiego.

Anna Buchmann
Dyrektor Muzeum Polskiego w Rapperswilu